|
Pancar: (Mangold /
Zuckerrübe / Betterave / Beet / Beta vulgaris)
Doğu Akdeniz
sâhillerinde yabânî olarak yetişen, ince köklü, bir veya iki yıllık otsu bir
bitki. Yaprakları etli, alt kısımlarda saplı ve büyük, üst kısımlarda ise
sapsızdır.Bazı cinsleri kültüre alınarak gıda olarak ve şeker yapımında
kullanılmaktadır.
Türkiye’de yetiştiği yerler:
Anadolu ve
Trakya’da.
Kullanıldığı
yerler: Halk
hekimliğinde kırmızı pancar kullanilir. Karaciğerin düzenli çalışmasını sağlar.
Kansızlığı giderir. Şeker hastalığı ve vereme karsı korur. Mide ve barsakları
kuvvetlendirir. Sinirleri yatıştırır.
Papatya:
(Kamillen /
Camomille / Camomille / Matricaria chamomilla)
Mayıs ve ağustos
ayları arasında çiçek açan, 20-50 cm boyunda, güzel kokulu bir yıllık otsu
bitki. Yol kenarı, bos alanlarda oldukça çok rastlanır. Yaprakları parçalı ve
tüysüzdür. Çiçekler dalların ucunda küçük başçıklar (kapitulum) hâlinde
bulunurlar. Basçıkların orta kısmında bulunan çiçekler tüp seklinde ve sarı
renkli hermafrodittir. Kenarlarda ise 15-20 tâne dil şeklinde, beyaz renkli dişi
çiçekler bulunur.
Kullanıldığı
yerler: Çiçek durumu
basları, çiçek açmadan önce toplanarak gölgede kurutulur. Bileşiminde uçucu
yağlar, rezin, acı maddeler ve fenolik bileşikler bulunur. % 1’lik çay hâlinde
sabahları aç karnına bir bardak içilebilir. İdrar çoğaltıcı, iştah açıcı,
yatıştırıcı ve gaz söktürücü etkilere sâhiptir. Basur memelerinde ağrı kesici,
tedâvi edici etkiye sâhiptir. Boyar madde olarak da kullanilir.
Alman Papatyası
(Anthemis nabilis): Orta Avrupa’da
yetişir ve kültürü de yapilir. Dişli çiçekleri beyazımsı renklidir.
Memleketimizde 50 kadar Anthemis türü bulunmakta ve İzmir papatyası, yabânî
papatya, beyaz papatya gibi isimlerle bilinmektedir.
Papatya yağı: Spazm giderir. Ağrıları dindirir.
Mikropları öldürür. Sinirleri yatıştırır.
Pelin otu:
(Wermut /
Absinthe / Wormwood / Artemisia absinthium)
Temmuz-ağustos
ayları arasında sarı renkli çiçekler açan, 40-100 cm boylarında, az çok tüylü,
kokulu, çok yıllık otsu bir bitkidir. Daha çok kayalık ve kurak yerlerde
yetişir. Yaprakları parçalı, grimsi beyaz renklidir. Başçıklar küçük, küre
seklinde olup salkım hâlinde toplanmışlardır. Başçıkların kenarlarında dil
seklinde dişi çiçekler, ortada ise tüp seklinde hermafrodit çiçekler
bulunur.
Türkiye’de
yetiştiği yerler: Kuzey, İç ve
Güney Anadolu.
Kullanıldığı
yerler: Çiçekli Dallari
çiçeklerin açılması esnâsında toplanarak gölgede kurutulur. Uçucu yağ ve acı
maddeler taşır. İştah açıcı, kuvvet verici, idrar arttırıcı, ateş düşürücü ve
kurt düşürücü etkileri vardır. Yüksek dozlarda
zehirlenmeler yapar. Toz olarak günde
(% 1-3’lük) 2-3 bardak içilebilir.
Pırasa:
(Porree / Poireau
/ Leek / Allium porrum)
Kök ve gövdesi
toprak altında bulunan, sarmısağa benzeyen bir kış sebzesidir. Yapraklari serit
seklinde ve uzun olup, toprak üstünde gelişir. Çiçekler bir sapın tepesinde
bulunur. Bitkinin sebze olarak kullanilan kısmı, gövdesi ve boru şeklindeki
yapraklarıdır.
Kullanıldığı
yerler:
Sebze olarak yemeği yapılır. Besin değeri soğana göre azdır. Şurubu göğsü
yumuşatır, öksürüğü keser. Mide rahatsızlıklarına iyi gelir. Üremi ve idrar
tutukluğunda faydalıdır. Sinirleri kuvvetlendirir. Kabızlığı giderir. Pırasa
suyu, yüzdeki sivilce ve lekelere faydalıdır. Arı sokmasında da kullanılır
|