|
Ebegümeci: (Hubbaz / Malva
silvestris / Feuille de mauve / Mallow) Çiçekleri şifalı olan, yaprakları da
sebze olarak yenilen, kendi kendine yetişen bir ottur. 20-70 cm boyundadır.
Yaprakları sarmaldır. Mayıs-Ağustos ayları arasında çiçek açar. Yaprak ve çiçeklerinde
fazla miktarda "müsilaj" vardır.
Yaprak ve çiçekleri taze iken kullanilir.
Kullanıldığı
yerler: Göğsü yumuşatır, öksürüğü keser. Mide ve barsaklarin düzenli
çalışmasını sağlar, kabızlığı giderir. Ateşi düşürüp, vücuda rahatlık verir.
Boğaz ve bademcik iltihablarini giderir. Lapası, çibanlarin olgunlaşmasını
sağlar. Burun kanamasını durdurur. Diş eti hastalıklarını tedavi eder, mide
ağrısını keser.
Ekinezya (Echinacea purpurea,cone flower,koni çiçeği, kirpiotu)
Temmuz-ekim
aylarında açan, papatyaya benzer mor çiçekli ömürlü otsu bir bitkidir.1-1,5
metreye varan çiçek sapları sert ve tüylü yaprakların ortasından çıkar.
Kahverengi, şişkin ve hafif dikenli tohum kafası yüzünden kirpiotu olarak da
anılır.Toprak üstünde kalan kısmı kışın kurur, baharda takrar yeşerir.Anavatanı
Kuzey Amerika'dır. Çok eski zamanlardan beri kızılderililer tarafından ilaç
olarak kullanılmıştır. Günümüzde de dünya çapında yaygın olarak
kullanılmaktadır.
Bitkinin bütün
bölümlerinden farklı şekillerde yararlanılır. Bitki çayı
olarak,ekstre,yağ veya kurutulmuş köklerinden elde edilen tozu kullanılır.
Kullanıldığı
yerler:En çok solunum yolları hastalıklarında kullanılır. Boğaz
enfeksiyonları,grip, öksürük, soğuk algınlığı ve bronşite iyi gelir.Ağrı kesici
ve ateş düşürücüdür. Bağışıklık sistemini güçlendirdiği söyleniyor.
Eğir otu: (Azakeyeri / Acarus
calamus / Sweet sedge / Hazenbel) Yılanyastığı giller familyasından, akarsu
kıyıları ve bataklıklarda yetişen 60-70 cm boyunda otsu bir bitkidir. Meyveleri
yeşilimsi, çiçekleri, siyaha yakın erguvani renktedir. Tadı mayhoştur.
Kullanıldığı
yerler: İştah açar, Mide ve barsak gazlarını giderir.
Mide ekşimesini geçirir. İdrar ve adet söktürür. Diş etlerini kuvvetlendirir.
Ter söktürür, ateşi düşürür ve ağrıları dindirir. Sinirleri yatıştırır. Sarılık
tedavisinde de kullanıldığı bilinmektedir.
Enginar: (Artischocke /
Artichaut / Artichoke / Cynara scolymus / Cynara / Artichaut cynaria scolymus)
Haziran-temmuz ayları arasında, mavi-mor renkli çiçekler açan, 50-150 cm
boyunda çok senelik otsu bir bitkidir. Killi, kumlu ve rutubetli topraklarda
yetiştirilir. Gövdeleri dik, kuvvetli, sert ve boyuna olukludur. Yaprakları
sapsız, büyük, uzun-oval ve parçalıdır. Çiçekler üst yaprakların koltuğundan
çıkan, uzun sapların ucunda büyük basçıklar halinde toplanmıştır. Çiçek tablası
etlidir. Hepsi tüp seklinde olan çiçekleri ve bunların aralarında bulunan
tüyleri taşır.
Türkiye’de
yetiştiği yerler: Marmara ve Ege bölgesinde bahçelerde yetiştirilir.
Kullanıldığı yerler: Bitkinin sebze olarak
kullanılan kısmi, çiçek tablasi ile tâze dip yaprakları ve kökleridir.
Yapraklar ve kökte eynarin isimli acı bir madde, inilin, tanen ve filavon
bünyesinde bir glikozit vardır. Tâze yaprak ve köklerinden yapılan hulâsa ve
tâze yapraklardan hazırlanan çay, safra çoğaltıcı ve idrar arttırıcı olarak
karaciğer hastalıklarında kullanilir. Kanda kolesterini azaltır. Ateş düşürücü
ve iştah açıcı tesirleri vardır. Ayrica, idrar söktürür, bedeni ve ruhi
bitkinliği giderir, romatizma ve şeker hastalıkları için faydalıdır.
Ergeçsakalı: (Erkeçsakalı/ Çayırmelikesi / Spirea /
Flipendula ulmaria) Gülgillerden, Dalları sağlam, sert ve kırmızımtırak bir bitkidir.
Çiçekleri kar taneleri gibidir ve dalların ucunda toplanmıştır. Yaz aylarında
toplanıp kurutulur. Bu bitkinin her yeri kullanılmaktadır.
Kullanıldığı
yerler: İdrar söktürür, vücutta biriken zararlı maddelerin atılmasını
sağlar. Böbrek, mesane ve idrar yollarındaki iltihapları giderir. Kanı
temizler. Sinirleri yatıştırır. Nefes darlığı ve astımda faydalıdır. Dişeti ve
boğaz iltihaplarını giderir.
Eşekkulağı:
(Karakafes
/ Mayasilotu / Aguga raptans / Symphytum/ Consoude) Sığırdiligillerden, çiçekleri
beyaz veya menekşeye çalan renklerde, yaprakları neşter seklinde bir bitkidir.
Mart-Temmuz ayları arasında toplanıp kurutulur.
Kullanıldığı
yerler: Müzmin ishali keser. Nefes darlığını giderir. Göğsü yumuşatır.
Öksürüğü keser. Ağız, dil ve boğaz iltihaplarını giderir.
Ezan çiçeği (Gece
mumu, Evening primrose,Oenothera) Yaz boyunca iri sarı
çiçekler açan,rozet şeklinde tüylü yapraklı otsu bir bitkidir. Doğadaki en zengin
Linoleik asid kaynağıdır.
Kullanıldığı yerler: Kan kolesterolünü ve kan basıncını düzenler
aynı zamanda adet döneminde görülen gerginlik, huzursuzluğu, karın ve baş
ağrısını giderir. Dikkat dağınıklığını azaltır. Egzamanın neden olduğu tahrişe
iyi gelir. Ayrıca cilt kuruması, saç dökülmesi, özellikle romatizma ile ilgili
eklemlerdeki şişlikler ve ağrılar içinde faydalıdır.
Cilt rahatsızlıklarında bitkiden elde edilen yağ haricen sürülür.
Diğer şikayetlerde ise kapsül şeklinde alınır. Doğal bir ürün olarak (Evening
Primrose) adı ile eczanelerde satılır.
Hamilelerde dikkatli kullanılmalıdır.
|